دکتر سید مهدی موسوی زاده
Search
Close this search box.
روش های درمان شکاف لب و کام

روش های درمان شکاف لب و کام

شکاف لب و کام یکی از ناهنجاری‌های مادرزادی است که نیاز به درمان‌های چند جانبه دارد. روش‌ درمان شکاف لب و کام به صورت کلی شامل جراحی و مراقبت‌های تکمیلی است که به بهبود عملکرد و ظاهر بیمار کمک می‌کند. در ادامه روش های درمان شکاف لب و کام توضیح داده شده است.

انواع اختلال شکاف لب و کام در نوزادان

بیشتر بخوانید: هزینه جراحی شکاف لب و کام

انواع اختلال شکاف لب و کام در نوزادان

اندازه و نوع شکاف لب و کام در نوزادان مختلف متفاوت است. این تفاوت بر شدت و روند بهبودی پس از درمان تاثیر می‌گذارد. کام یا سقف دهان شامل دو بخش است: کام سخت و کام نرم. کام سخت، قسمت استخوانی جلوی سقف دهان را تشکیل می‌دهد، در حالی که کام نرم در پشت دهان قرار دارد و از بافت نرم ساخته شده است. درمان شکاف لب ساده‌تر از درمان شکاف کام است. برای اطمینان از بهترین روش درمان، مشورت با یک پزشک متخصص بسیار مهم است.

تشخیص درست شکاف لب و کام

تشخیص شکاف لب و کام به موقع و دقیق بسیار مهم است تا بتوان درمان مناسب را برنامه‌ ریزی کرد. این تشخیص ممکن است پیش از تولد یا بلافاصله پس از تولد انجام شود. علائم ظاهری شکاف لب یا شکاف کام بلافاصله پس از تولد قابل مشاهده هستند و نیازی به آزمایشات خاصی برای تشخیص ندارند. اما قبل از تولد، وجود شکاف لب می‌تواند در سونوگرافی مشخص شود.

تشخیص پیش از تولد

سونوگرافی سه‌ ماهه دوم:

سونوگرافی پیش از تولد، آزمایشی است که با استفاده از امواج صوتی تصاویر جنین در حال رشد را ایجاد می‌کند. پزشک با تحلیل این تصاویر ممکن است تفاوت‌های ساختاری در صورت جنین را تشخیص دهد. شکاف لب در سونوگرافی‌های سه‌ماهه دوم بارداری (حدود هفته سیزدهم تا شانزدهم) قابل تشخیص است. با پیشرفت بارداری، تشخیص دقیق‌تر می‌شود.

تشخیص شکاف کام

تشخیص شکاف کام در سونوگرافی دشوارتر است و ممکن است به دقت بالاتری نیاز داشته باشد.

آمنیوسنتز:

اگر سونوگرافی نشان ‌دهنده احتمال وجود شکاف لب یا کام باشد، پزشک ممکن است آمنیوسنتز را توصیه کند. این آزمایش شامل گرفتن نمونه‌ای از مایع آمنیوتیک و بررسی آن برای تشخیص سندرم‌های ژنتیکی مرتبط با این ناهنجاری‌ها است. با این حال، در بیشتر موارد، علت دقیق شکاف لب و شکاف کام مشخص نیست.

تشخیص پس از تولد

معاینه فیزیکی نوزاد

شکاف لب بلافاصله پس از تولد با معاینه فیزیکی قابل مشاهده است. پزشک با دقت لب و دهان نوزاد را بررسی می‌کند تا وجود هرگونه شکاف را تشخیص دهد.

معاینه کام

برای تشخیص شکاف کام، پزشک از ابزارهای خاصی استفاده می‌کند تا سقف دهان نوزاد را بررسی کند.

اشعه ایکس و MRI

در برخی موارد، برای بررسی دقیق‌تر ساختارهای دهان و صورت، از اشعه ایکس یا MRI استفاده می‌شود.

بیشتر بخوانید: مراقبت های بعد از عمل شکاف لب و کام

انواع روش های درمان شکاف لب و کام

اهداف اصلی درمان شکاف لب و کام در نوزادان شامل بهبود توانایی خوردن، صحبت کردن، شنیدن به طور طبیعی و دستیابی به ظاهری بهتر برای صورت است. روش های درمان شکاف لب و کام نیاز به تیمی از متخصصان مختلف دارد که شامل:

  • جراحان متخصص ترمیم شکاف لب یا کام (جراحان پلاستیک و زیبایی یا گوش و حلق و بینی)
  • متخصص گوش، حلق و بینی
  • پزشک متخصص اطفال
  • دندانپزشک اطفال
  • متخصص ارتودنسی
  • پرستاران
  • کارشناس شنوایی سنجی
  • گفتار درمان
  • مشاور ژنتیک
  • مددکار اجتماعی
  • روانشناس

روند درمان

درمان شامل جراحی‌های مختلف و روش‌های درمانی برای بهبود عوارض مرتبط با شکاف لب و کام است. تعداد جلسات جراحی بستگی به شرایط خاص هر کودک دارد. پس از ترمیم اولیه، پزشک ممکن است جراحی‌های بیشتری را برای بهبود گفتار و ظاهر لب و بینی توصیه کند. سن مناسب برای جراحی شکاف کام و لب، این جراحی‌ها به ترتیب زمانی زیر انجام می‌شوند:

ترمیم شکاف لب در ۳ تا ۶ ماهگی نوزاد انجام می‌شود.

ترمیم شکاف کام تا سن ۱۲ ماهگی نوزاد یا زودتر انجام می‌شود. در صورت امکان، جراحی‌های بعدی در بازه زمانی ۲ سالگی تا اواخر سال‌های نوجوانی صورت می‌گیرد.

جراحی‌ها

جراحی لب شکری در بیمارستان و تحت بیهوشی عمومی انجام می‌شود تا کودک در هنگام جراحی درد را حس نکند. روش‌های مختلف جراحی شامل موارد زیر است:

ترمیم شکاف لب

جراح برش‌هایی در دو طرف شکاف ایجاد می‌کند تا فلپ‌های پوستی ساخته و آنها را به هم بخیه بزند. این جراحی بهبود ظاهر، ساختار و عملکرد لب را هدف دارد و معمولاً ترمیم اولیه بینی نیز همزمان انجام می‌شود.

ترمیم شکاف کام

بسته به شرایط کودک، روش‌های مختلفی برای بستن و بازسازی سقف دهان (کام سخت و نرم) استفاده می‌شود. جراح برش‌هایی در دو طرف شکاف ایجاد می‌کند تا بافت و عضلات را جابه‌جا کرده و با بخیه متصل کند.

جراحی لوله گوش

برای کودکانی که با مشکل شکاف کام دست و پنجه نرم می‌کنند، لوله‌های گوش قرار داده می‌شوند تا خطر تجمع مزمن مایع گوش و کاهش شنوایی کاهش یابد. این جراحی شامل قرار دادن لوله‌های کوچک در لاله گوش برای جلوگیری از تجمع مایع است.

جراحی‌های زیبایی اضافی

برای بهبود ظاهر دهان، لب و بینی ممکن است نیاز به جراحی‌های زیبایی اضافی باشد.

درمان‌های تکمیلی

پزشک متخصص کودکان ممکن است علاوه بر جراحی، درمان‌های زیر را نیز برای رفع عوارض ناشی از شکاف لب و کام توصیه کند:

  • استفاده از شیشه‌های شیر مخصوص برای تغذیه نوزاد
  • گفتاردرمانی برای اصلاح مشکلات گفتاری
  • تنظیمات ارتودنسی دندان توسط دندانپزشک کودکان
  • نظارت و درمان مداوم عفونت گوش توسط متخصص گوش و حلق و بینی
  • استفاده از سمعک یا وسایل کمکی برای کودک کم‌شنوا
  • جلسات مشاوره با روانشناس برای کمک به کودک در مقابله با فشارهای ناشی از اقدامات پزشکی مکرر و سایر نگرانی‌ها
انواع روش های درمان شکاف لب و کام

نتیجه گیری

با یک برنامه درمانی دقیق و تیمی از متخصصان و روش های درمان شکاف لب و کام، کودکان مبتلا به شکاف لب و کام می‌توانند به بهبود قابل ‌توجهی در توانایی‌های تغذیه، گفتار و شنوایی دست یابند و به ظاهری طبیعی‌تر برسند. حمایت مداوم و جامع از این کودکان و خانواده‌های آنها کلید موفقیت در مدیریت این ناهنجاری‌ها و بهبود کیفیت زندگی است.

سوالات متداول

1. چه زمانی برای جراحی ترمیم شکاف لب و کام مناسب است؟

ترمیم شکاف لب بین 3 تا 6 ماهگی و ترمیم شکاف کام بین 9 تا 18 ماهگی انجام می‌شود. زمان‌ بندی دقیق جراحی‌ها بسته به شرایط و سلامت عمومی کودک تعیین می‌شود.

2. آیا جراحی‌های ترمیمی نیاز به مراحل بعدی دارد؟

بله، جراحی‌های تکمیلی ممکن است برای بهبود گفتار، ظاهر و عملکرد لب و بینی در سنین بالاتر و حتی تا اواخر نوجوانی لازم باشد.

3. آیا پس از جراحی نیاز به گفتار درمانی است؟

بله، بسیاری از کودکان پس از جراحی نیاز به گفتار درمانی دارند تا مشکلات تلفظ و گفتاری را که ممکن است ناشی از شکاف کام باشد، بهبود بخشند.

4. آیا شکاف لب و کام می‌تواند بر شنوایی کودک تاثیر بگذارد؟

بله، کودکان با شکاف کام ممکن است دچار مشکلات شنوایی شوند. به همین دلیل، نظارت منظم و ارزیابی شنوایی توسط متخصصان گوش و حلق و بینی ضروری است.

مطالب مرتبط
دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *